NSRS usvojila deklaraciju o zatvaranju OHR-a uz amandmane opozicije

Neutralna sinteza redakcije

Narodna skupština Republike Srpske usvojila je deklaraciju kojom se politički traži zatvaranje Ureda visokog predstavnika (OHR) u Bosni i Hercegovini. Deklaracija je predstavljena kao politički stav entitetskog parlamenta, bez neposrednog pravnog učinka na formalni mandat visokog predstavnika određen međunarodnim sporazumima i odlukama Vijeća za implementaciju mira.

Tokom rasprave podneseno je više amandmana od strane opozicionih klubova u NSRS, od kojih je dio prihvaćen. Prihvatanje amandmana ukazuje da je vladajuća većina politički procijenila da je korisno da dokument dobije širu formalnu podršku unutar parlamenta, ili barem da se smanji prostor opoziciji da deklaraciju predstavi kao isključivo stranački akt vlasti.

Deklaracija se, prema medijskim navodima, poziva na nadležnosti entiteta i tumačenje Dejtonskog sporazuma koje je u kontinuitetu prisutno u političkom diskursu vlasti u RS. Međutim, okvirno ostaje nejasno da li je u proceduri sprovedena detaljna pravna analiza usklađenosti ovog političkog akta s važećim ustavnim poretkom BiH i međunarodnim obavezama države.

Ovaj potez se uklapa u širi obrazac političkog osporavanja ovlaštenja visokog predstavnika i Bonskih ovlaštenja, uz istovremeno ignorisanje pitanja kako bi se eventualno zatvaranje OHR-a institucionalno i pravno izvelo, te koje bi domaće institucije i pod kojim ovlaštenjima preuzele njegove funkcije nadzora nad implementacijom civilnog dijela Dejtonskog sporazuma.

Konsenzus i spor

Konsenzus

Narodna skupština Republike Srpske razmatrala je i usvojila deklaraciju kojom se politički traži zatvaranje Ureda visokog predstavnika (OHR), uz prihvatanje određenih amandmana opozicionih poslanika.

Osporeno

Politička i pravna težina ove deklaracije u odnosu na međunarodne obaveze Bosne i Hercegovine i odluke visokog predstavnika ostaje predmet sporenja između institucija u BiH i međunarodnih aktera.

Političke implikacije

Analiza redakcije — čije interese okvir služi

Deklaracija politički jača narativ vladajućeg bloka u RS o osporavanju ovlaštenja visokog predstavnika i nametanih odluka, dok opoziciji ostavlja ograničen, korektivni prostor kroz amandmane, ali ne i kontrolu nad osnovnim kursom dokumenta.

U prilog ide

SNSD i vladajući blok u RSstranke koje zagovaraju brzo povlačenje međunarodnog nadzora nad BiH

Na udaru

stranke koje podržavaju zadržavanje ili jačanje uloge OHR-apolitički akteri na državnom nivou koji se oslanjaju na intervencije visokog predstavnika

Ko ima koristi

Analiza redakcije

Političku korist od deklaracije imaju prije svega vlasti u RS koje jačaju narativ o "suverenitetu" i osporavanju Bonskih ovlaštenja, dok opozicione stranke u RS mogu profitirati ograničeno, kroz isticanje da su kroz amandmane ublažile ili precizirale pojedine formulacije; materijalna korist nije direktno vidljiva, ali dokument može poslužiti kao osnova za dodatnu političku mobilizaciju, institucionalno usporavanje implementacije odluka visokog predstavnika i daljnje jačanje pregovaračke pozicije vlasti u RS prema međunarodnim akterima.

Vlada Republike Srpske — Deklaracija jača pregovaračku i mobilizacijsku poziciju izvršne vlasti RS prema domaćim i međunarodnim akterima, uz minimalan neposredni institucionalni rizik.
Milorad Dodik — Dokument formalizira politički stav koji on i njegova stranka već duže zagovaraju, što se može koristiti za konsolidaciju biračke baze i opravdavanje daljnjeg konfliktnog kursa prema OHR-u.
Srpska demokratska stranka — Prihvaćeni amandmani omogućuju stranci da komunicira biračima da je uticala na sadržaj dokumenta, bez preuzimanja pune odgovornosti za njegovu osnovnu političku poruku.
Partija demokratskog progresa — Korištenjem amandmana može se pozicionirati kao korektiv unutar RS, iako ne mijenja suštinski pravac deklaracije.

Povezani akteri

Kako se priča odnosi na aktere koje već pratimo — njihov rizik, funkcija i veze. Procjene su naše.

Narodna skupština Republike Srpske Institucija

RIZIK srednji NEUTRALNO rel. visoka

zakonodavno tijelo RS-a

Kao najviše zakonodavno tijelo u RS usvojila je deklaraciju kojom se politički traži zatvaranje Ureda visokog predstavnika, nakon rasprave i prihvatanja dijela opozicionih amandmana.
Ured visokog predstavnika (OHR) Institucija

MJEŠOVITO rel. visoka

iz monitora

Institucija na koju je deklaracija usmjerena; NSRS traži njeno zatvaranje ili bitno ograničenje uloge, uz implicitno osporavanje dosadašnjih intervencija u zakonodavni okvir BiH.
Milorad Dodik Osoba

RIZIK visok NEGATIVNO rel. visoka

Predsjednik Republike Srpske, lider SNSD-a

Kao ključni politički akter i lider vladajućeg bloka u RS, duži period zagovara zatvaranje OHR-a; deklaracija formalizira taj politički stav na nivou NSRS.
Vlada Republike Srpske Institucija

NEUTRALNO rel. visoka

Izvršna vlast (entitet)

Iako formalni predlagač u tekstu nije eksplicitno naveden, deklaracija je u skladu s dužim političkim kursom izvršne vlasti RS koja osporava ovlaštenja visokog predstavnika i Bonske ovlasti.
Bosna i Hercegovina Institucija

RIZIK srednji MJEŠOVITO rel. visoka

Država

Kao država i potpisnica Dejtonskog sporazuma, BiH je okvir u kojem odluka NSRS ima političke posljedice, a eventualno zatvaranje OHR-a bi direktno mijenjalo način nadzora nad implementacijom civilnog dijela sporazuma.
Christian Schmidt Osoba

RIZIK srednji MJEŠOVITO rel. visoka

Visoki predstavnik u BiH (OHR)

Visoki predstavnik u BiH na kojeg se deklaracija direktno odnosi jer osporava potrebu i legitimitet njegovog mandata i Bonskih ovlasti u sadašnjem obliku.
Srpska demokratska stranka Institucija

MJEŠOVITO rel. visoka

iz monitora

Opoziciona stranka u NSRS čiji su amandmani djelimično prihvaćeni, što pokazuje njeno učešće u oblikovanju konačnog teksta deklaracije, ali ne i dominaciju nad njenom osnovnom političkom porukom.
Partija demokratskog progresa Institucija

MJEŠOVITO rel. srednja

iz monitora

Opoziciona stranka čiji su poslanici podnosili amandmane na deklaraciju, nastojeći korigovati formulacije, dok suštinski kurs – zahtjev za zatvaranjem OHR-a – ostaje nepromijenjen.
Lista za pravdu i red Institucija

MJEŠOVITO rel. srednja

iz monitora

Opozicioni subjekat koji je učestvovao u raspravi i eventualnim amandmanskim inicijativama, pozicionirajući se prema pitanju uloge OHR-a i nadležnosti institucija RS.

Kroz izvore

Nezavisne novine DESNO-CENTAR BiH

Vlasnik: Nezavisne novine
Izvor ↗