Glasnik OBAVJEŠTAJNI PREGLED DOKUMENTA · INSTITUCIJA

OMA Bilten 245/246 (novembar/decembar 2025.): Revidirane projekcije prihoda od indirektnih poreza za period 2025-2028.

Centralna banka Bosne i Hercegovine izvještaj Analizirano 2026-06-14 53 str.

Sažetak

Odjeljenje za makroekonomsku analizu (OMA) Upravnog odbora Uprave za indirektno oporezivanje (UIO) BiH objavljuje revidirane projekcije prihoda od indirektnih poreza (PDV, akcize, carine, putarina) za period 2025-2028. Projekcije se temelje na makroekonomskim projekcijama DEP-a iz septembra 2025. i trendovima naplate. Za 2025. godinu projektirana neto naplata iznosi 9.977,3 miliona KM, što je 5,6% više nego 2024. Bilten analizira trendove naplate po kategorijama, rizike i projekcije do 2028.

Ključne činjenice

U 2024. godini ostvaren je rekordni neto prihod od indirektnih poreza od 9,45 mlrd KM (rast 12% u odnosu na 2023.).
Za 2025. projektirana neto naplata iznosi 9.977,3 miliona KM (rast 5,6% u odnosu na 2024.).
Projektovane stope rasta neto prihoda za 2026., 2027. i 2028. su 4,5%, 4,2% i 3,9%.
DEP projektira realni rast BDP-a od 2,3% u 2025., 2,6% u 2026., 3,0% u 2027. i 3,1% u 2028.
Izmjena Zakona o PDV-u (pravo na povrat PDV-a na kupovinu prvog stambenog objekta) stupila je na snagu 12. aprila 2025., ali se ne primjenjuje do donošenja izmjena Pravilnika.
BHAS je revidirao podatke za 2024.: zvanični nominalni rast BDP-a je 2,6%, dok je DEP u martu projicirao 1,8%.
Uvoz iz trećih zemalja rastao je po stopama 5,3-8,6% kvartalno u 2025.
Identificirani rizici: povrat PDV-a na nekretnine, ukidanje carina na uvoz iz SAD, sankcije Naftnoj industriji Srbije, oslobađanje putarine za rudnike i termoelektrane.

Iznosi

Stavka	Iznos	Valuta
Neto prihodi od indirektnih poreza 2024. (rekordni)	9,45 mlrd	KM
Projektirana neto naplata indirektnih poreza 2025.	9.977,3 miliona	KM
Kumulativni neto apsolutni rast prihoda januar-septembar 2025.	399,7 miliona	KM
Neto prihodi od indirektnih poreza 2006. (početna godina PDV-a)	4,12 mlrd	KM

Akteri u dokumentu

Odjeljenje za makroekonomsku analizu (OMA) UIO BiH autor biltena i projekcija

Autorstvo i analitičku odgovornost snosi OMA UIO.

Dinka Antić šef Odjeljenja OMA

Potpisuje uvodnu analitičku bilješku biltena.

Sulejman Hasanović IT saradnik, tehnička obrada

Odgovoran za tehničku pripremu biltena.

Darija Komlenović lektor

Lektorirala tekst biltena.

Direkcija za ekonomsko planiranje BiH (DEP) izvor makroekonomskih projekcija

OMA se oslanja na projekcije DEP-a iz septembra 2025.

Agencija za statistiku BiH (BHAS) izvor statističkih podataka

Objavljeni revidovani podaci o BDP-u za 2024. koji su uticali na projekcije.

Uprava za indirektno oporezivanje BiH (UIO) institucija čiji Upravni odbor osniva OMA-u

Prihodi od indirektnih poreza prikupljaju se na Jedinstvenom računu UIO (JR UIO).

Vijeće za državnu pomoć BiH regulatorni organ

Donijelo Rješenje o korisnicima oslobađanja putarine za rudnike i termoelektrane.

Naftna industrija Srbije subjekt vanjskog rizika

Uvođenje američkih sankcija ovoj kompaniji navodi se kao potencijalni rizik za naplatu akciza na derivate u BiH.

Evropska centralna banka (ECB) izvor eksternih projekcija

Projekcije ECB-a za Eurozonu koriste se kao osnova za period 2027-2028.

Crvene zastavice

SREDNJI Neizvjesnost oko fiskalnog učinka izmjene PDV-a na nekretnine

Izmjena Zakona o PDV-u koja uvodi pravo na povrat pri kupovini prvog stambenog objekta stupila je na snagu u aprilu 2025., ali Pravilnik o primjeni nije donesen — projekcije prihoda nisu uskladile potencijalne gubitke, što znači da postoji nepoznanica u fiskalnim projekcijama kojima fiskalne vlasti donose odluke o budžetima.

NIZAK Ovisnost o voluminoznom sektoru akciznih prihoda bez strukturnih reformi

BiH je u 2024. ostvarila rekord naplata, ali bilten ne analizira strukturnu ovisnost fiskalnih prihoda o akcizama na duhan i derivate nafte — kategorijama čiji dugoročni trend je negativan (smanjenje potrošnje, elektrifikacija) bez diversifikacije poreske baze.

SREDNJI Politički rizik: sankcije NIS-u i spor o putarini za rudnike

Dvije kategoriije rizika direktno su vezane za geopolitičke i pravne procese koji su van kontrole fiskalnih vlasti: sankcije Naftnoj industriji Srbije (koje bi mogle povećati uvoz derivata u BiH i akcizne prihode) i sudski sporovi rudnika zbog ukidanja oslobađanja putarine. Ni jedan od ova dva rizika nije uključen u projekcije, što može značajno promijeniti fiskalnu sliku.

Analitička ocjena

OMA bilten je tehnički solidan analitički dokument koji iscrpno dokumentira trendove naplate indirektnih poreza i pruža transparentne projekcije fiskalnim vlastima. Međutim, analitički alarm treba aktivirati nekoliko okolnosti: (1) izmjena PDV-a o povratima za nekretnine je zakonski na snazi od aprila 2025., ali Pravilnik kojim bi se primijenila još nije donesen — to znači da se propis koji direktno smanjuje prihode od PDV-a drži u suspenziji bez javnog obrazloženja; (2) projekcije ne uključuju ni jedan scenarij koji bi prikazao fiskalne posljedice eventualnih geopolitičkih šokova koji su eksplicitno imenovani kao rizici; (3) strukturna ovisnost BiH o akcizama na duhan i gorivo je dokumentovana, ali bilten je konstatuje a ne adresira, ostavljajući kreatore politike bez putokaza ka diversifikaciji. Iz perspektive transparentnosti, bilten je dostupan javnosti, no fiskalne vlasti (entiteti, kantoni) ne objavljuju redovno kako koriste ove projekcije pri donošenju budžeta — veza između analitike i odlučivanja ostaje crna kutija.

Ocjena AI-analitičara groundana u našem grafu subjekata, veza i budžeta — za provjeru, nije presuda.