BiH između nadmetanja velikih sila i unutrašnje političke blokade

Neutralna sinteza redakcije

Prema analizi Istrage.ba, Bosna i Hercegovina se ponovo nalazi u fokusu geopolitičkog nadmetanja velikih sila, uz isticanje da se odluke o njenoj budućnosti sve češće prelamaju izvan njenih institucija. U tekstu se navodi da domaći politički akteri i dalje nastupaju kao da imaju punu kontrolu nad procesima, iako realni uticaj spolja raste.

Autorica ističe da domaće institucije trpe blokade, a politički lideri ne nude funkcionalna rješenja za unutrašnje probleme, već oslanjaju legitimitet na retoriku usmjerenu prema stranim centrima moći. U tom kontekstu spominje se da su „garancije“ koje je ranije davao Denis Bećirović, u smislu sigurnosti i stabilnosti, faktički istekle, što se koristi kao argument da se bez unutrašnjeg dogovora sigurnosne procjene mijenjaju.

Tekst zagovara očuvanje stabilnosti i neutralnosti BiH, uz naglasak na potrebu stvarnog unutrašnjeg dijaloga među domaćim akterima, umjesto oslanjanja na podršku ili konfrontaciju velikih sila. Posebno se upozorava da nastavak blokada institucija i oslanjanje na spoljne zaštitnike domaćim političarima kratkoročno održava pozicije, ali srednjoročno smanjuje manevarski prostor države.

Kroz argumentaciju se implicira da trenutni kurs pogoduje jačanju uticaja SAD-a, Ruske Federacije i Evropske unije u BiH, dok građani i unutrašnje reformističke agende ostaju bez jasnog institucionalnog izraza. Analitički fokus je na potrebi redefinisanja odnosa između spoljnog uticaja i domaće političke odgovornosti.

Konsenzus i spor

Konsenzus

BiH se nalazi u sferi interesa velikih sila (SAD, Ruska Federacija, EU) i na nju utiču njihove geopolitičke politike.
Institucionalne blokade na nivou države BiH traju duži period i otežavaju donošenje odluka.

Osporeno

Težina i domet ‘garancija’ koje je davao Denis Bećirović za stabilnost BiH, te da li su one formalno-politički imale realni učinak.
U kojoj mjeri domaći političari svjesno prepuštaju odlučivanje velikim silama naspram toga da su ograničeni ustavnim i međunarodnim okvirima.

Političke implikacije

Analiza redakcije — čije interese okvir služi

Okvir analize služi interesima aktera koji zagovaraju smanjenje oslanjanja na velike sile i veći unutrašnji politički dogovor, dok relativno nepovoljno pozicionira nacionalne političke blokove koji održavaju blokade koristeći geopolitičku retoriku.

U prilog ide

zagovornici unutrašnjeg dijaloga i institucionalnog funkcionisanjaakteri koji se zalažu za geopolitičku uravnoteženost i neutralnost BiH

Na udaru

nacionalni blokovi koji politički profitiraju od krize i blokadaakteri koji preferiraju oslanjanje na zaštitu jedne velike sile

Ko ima koristi

Analiza redakcije

Politički najviše koristi imaju velike sile koje kroz krizu pojačavaju uticaj, te domaći politički akteri koji kroz blokade i geopolitičku retoriku održavaju vlastite pozicije; građani i funkcionalne institucije ostaju gubitnici.

SAD — Povećana zavisnost BiH od bezbjednosnih i političkih garancija SAD-a jača američki uticaj u zemlji i regiji.
Ruska Federacija — Korištenjem unutrašnjih podjela i blokada u BiH, Rusija dobija prostor za osporavanje uticaja Zapada na Zapadnom Balkanu.
Evropska unija — Kroz status kandidata i sigurnosne aranžmane, EU zadržava značajan uticaj na političke procese i reforme u BiH.
Domaći politički lideri koji održavaju blokade — Produžavanjem institucionalne krize i prebacivanjem fokusa na geopolitičke teme zadržavaju mobilizirano biračko tijelo i relativiziraju odgovornost za reforme.

Povezani akteri

Kako se priča odnosi na aktere koje već pratimo — njihov rizik, funkcija i veze. Procjene su naše.

Bosna i Hercegovina Institucija

RIZIK srednji NEUTRALNO rel. visoka

Država

Država je prikazana kao objekt geopolitičkog nadmetanja velikih sila i istovremeno kao sistem čije institucije pate od unutrašnjih blokada.
Domaći politički akteri koji blokiraju institucije Osoba

NEGATIVNO rel. visoka

iz monitora

Kolektivno označeni kao odgovorni za trajne blokade i izostanak rješenja, uz isticanje da time doprinose jačanju uticaja velikih sila.
Predsjedništvo Bosne i Hercegovine Institucija

MJEŠOVITO rel. visoka

Šef države (kolektivni)

Kolektivni šef države se implicitno dovodi u vezu s davanjem političkih ‘garancija’ za stabilnost i s ograničenom sposobnošću da riješi blokade.
SAD Institucija

RIZIK nizak MJEŠOVITO rel. visoka

Sjedinjene Američke Države

Navode se kao jedna od ključnih velikih sila čiji geopolitički interes i sigurnosne garancije utiču na politički kurs BiH.
Denis Bećirović Osoba

MJEŠOVITO rel. visoka

iz monitora

Spominje se kroz tvrdnju da su njegove ranije političke ‘garancije’ za stabilnost BiH faktički istekle, što postavlja pitanje njihove stvarne težine.
Evropska unija Institucija

RIZIK nizak MJEŠOVITO rel. visoka

Politička i ekonomska unija

Pojavljuje se kao veliki akter koji kroz proces pristupanja i sigurnosne aranžmane utiče na političke odluke u BiH.
Ruska Federacija Institucija

MJEŠOVITO rel. visoka

iz monitora

Prikazana kao suprotstavljena zapadnim akterima u BiH, s interesom da utiče na unutrašnja kretanja i ravnotežu moći.
Istraga.ba Medij

RIZIK srednji NEUTRALNO rel. srednja

Istraživački portal (državni)

Medij je izvor analize koja tematizira geopolitički položaj BiH i unutrašnje blokade institucija, s naglaskom na potrebu neutralnosti i dijaloga.

Kroz izvore

Istraga.ba CENTAR BiH

Vlasnik: Istraga.ba

Medij uokviruje priču kao upozorenje na geopolitičku instrumentalizaciju BiH uz kritiku domaćih političara i poziv na neutralnost i stabilnost.

“"One ranije, koje je donosio Denis Bećirović su istekle!"”
Izvor ↗